MICHAEL KLARE
Hampshire College (Amherst, Massachusetts) emekli profesörü ve “All Hell Breaking Loose: The Pentagon’s Perspective on Climate Change” (Henry Holt and Co., New York, 2019) kitabının yazarı.
Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail, Şubat 2026’da İran’a karşı başlattıkları hava savaşıyla sadece bir değil, iki büyük saldırıyı tetiklemiş oldu: ilki, İran’ın askeri ve hükümet altyapılarına yönelik kasıtlı ve uzun süredir planlanan saldırıydı. İkincisi ise küresel enerji sistemine yönelik, görünüşte rastlantısal olan saldırıydı…
Asya başta olmak üzere birçok ithalatçı ülke için, Basra Körfezi’nden gelen petrol ve gaz akışının aniden kesilmesi, ulaşım ve elektrik üretiminde yakıt kıtlığına ve buna bağlı olarak fiyatların hızla yükselmesine neden oldu. Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., önlem olarak “enerji acil durumu” ilan etti ve kamu kurumlarında dört günlük çalışma haftasına geçti. Başka ülkeler okulları kapattı, çalışma sürelerini kısalttı ya da Güney Kore’de olduğu gibi tüketici tepkisini yatıştırmak için akaryakıt toptan satış fiyatlarına tavan uygulaması getirdi. Petrol fiyatlarındaki artış, ithalata görece daha az bağımlı olan ABD’yi de etkiledi; pompa fiyatlarındaki yükseliş, düşük ve orta gelirli hanelerin bütçesine ağır bir yük getiriyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın küresel enerji krizini öngörememesi, bu krizin uzun vadeli ekonomik ve jeopolitik sonuçlarının farkında olmadığı anlamına gelmez. Daha da önemlisi, bu durumdan mümkün olan her yolla faydalanmaya çalışmayacağı anlamına da gelmez. Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle “uçak yakıtı bulamayan” hükümetleri “Amerikalılardan satın almaya” çağıran Trump, “Çünkü bizde tonlarca var” dedi. (Truth Social, 31 Mart 2026). Trump yönetimi, Körfez’den gelen tedarikin azalmasıyla zor durumda kalan ülkelere Amerikan sıvılaştırılmış doğal gaz üretimini övüyor. İçişleri Bakanı Doug Burgum, Japonya ve diğer dost ülkelerle yeni enerji anlaşmalarının imzalandığını duyurmak için 15 Mart’ta gittiği Tokyo’da, “Müttefiklerimize enerji satmalıyız ki bu enerjiyi rakiplerimizden temin etmek zorunda kalmasınlar” diye konuştu. (The Washington Post, 23 Mart 2026)
Özel İçerik
Bu içerik sadece gazeteye abone olan okuyucular içindir.Yazının devamını okumak için gazetemize abone olmak ister misiniz?
