Tel Aviv’in gölgesi ELNET’in yükselişi

YOSSI BARTAL 

Gazeteci. Bu araştırma, IJ4EU’nun (Avrupa için Araştırmacı Gazetecilik Fonu) desteği ve Guli Dolev-Hashiloni’nin katkılarıyla gerçekleştirilmiştir. Bu makalenin bir versiyonu ilk olarak 27 Mart 2026 tarihinde Alman siyaset ve kültür eleştirisi sitesi The Diasporist’te (https://thediasporist.de) yayımlanmıştır.
Çeviri: BEYZA TOPÇU

Berlin’deki Bundestag’ın (1) hemen yanı başındaki bir ofiste 8 Mayıs 2014 günü yedi adam bir araya geldi. Üçü Amerikalı, üçü Alman, diğeri de İsrailliydi. Söz konusu İsrailli, İsrail ve Avrupa arasındaki ilişkiyi güçlendirmek amacıyla kurulmuş bir örgüt olan Avrupa Liderlik Ağı’nın (ELNET) kurucularından ve o dönem başkanlığını yapan Raanan Eliaz’dı. Çocuksu bir yüze sahip, boş zamanlarında şiirler yazan ve Batı Şeria’daki ilk Yahudi yerleşimlerinden birinde dünyaya gelen bu adam, daha önce Washington’da İsrail yanlısı lobi faaliyetleri yürüten en önemli oluşum olan Amerikan – İsrail Halkla İlişkiler Komitesi (AIPAC) bünyesinde ve İsrail başbakanının yanında çalışmıştı. Toplantıda, “ortak bir amaç etrafında birbirine bağlı uluslararası dernekler ağının avantajlarını” anımsattıktan sonra Alman – İsrail dostluk çevrelerinde “karar vericilere yönelik” bir oluşumun hâlâ eksik olduğuna dikkat çekti. Toplantının amacı da zaten ELNET’in Almanya yapılanmasını resmen faaliyete geçirmek ve bu eksikliği gidermekti.

Büyük Birader Amerika’nın yöntemlerini Avrupa’ya taşımak… ELNET’in 2007’deki kuruluşuna zemin hazırlayan irade buydu. Seçim kampanyalarını cömertçe finanse eden ve kendi görüşünü medyaya dayatan AIPAC, İsrail’e verilen desteği siyasi açıdan kazançlı – ve karşı çıkılması riskli – bir konuma getirmeyi başarmıştı. Ancak Yahudi topluluğunun çok daha küçük olduğu ve siyasi adayların doğrudan bağışlara daha az ihtiyaç duyduğu Avrupa, bu tür entrikalara hazır değildi. Bu nedenle ELNET, bir yandan varlıklı Avrupalıları AIPAC’ın yaptıklarına benzer bağış toplama etkinliklerine katılmaya teşvik ederek yakınlık kurmaya gayret ediyor, diğer yandan da seçilmiş siyasetçiler için tüm masrafları karşılanmış İsrail gezileri düzenlemek gibi başka etki yöntemleri geliştiriyordu. (2)

Örgütün şu anda altı Avrupa ofisi (Paris, Berlin, Brüksel, Londra, Roma ve Varşova), Tel Aviv’deki genel merkezi ve Friends of ELNET adıyla tescilli New York şubesine dağıtılmış onlarca maaşlı çalışanı var. Yıllık bütçesi 20 milyon dolara ulaşan örgüt, büyük ölçüde yurt dışına yönelik bağışlara tanınan vergi indiriminden faydalanan Amerikalı bağışçılar tarafından finanse ediliyor. Bu ülkelerdeki yapılanmalar kâğıt üzerinde bağımsız olsa da yönetim kurullarının neredeyse tamamında aynı küçük Amerikalı ve İsrailli grup bulunuyor.

DEĞİŞEN GÖRÜŞLER
SAF DEĞİŞTİREN
ÖNEMLİ İSİMLER