FLORENCE GAILLARD
Çeviri: DİLAN YAVUZ
“Biraz hayal gücünüzü kullanmanız gerekiyor” diyor Breil-sur-Roya Belediye Başkanı Sébastien Olharan, 2 bin 400 nüfuslu belediyesini gezdirirken. “Burada üç müstakil ev vardı. Üçü de sel sularının altında kaldı. Belediye bu evleri satın aldı, ardından da yıktı.” Nehir kıyısından yalnızca birkaç metre uzaklıktaki boş alan bugün bir çocuk parkına ve yeni dikilmiş ağaçlara ev sahipliği yapıyor. Diğer evlerin penceleri artık boşluğa bakıyor. Merkezdeki birçok binayı saran çatlaklar, heyelanların bıraktığı izleri gözler önüne seriyor. Bazı yapıların içi hâlâ onarılmayı bekliyor. Nehrin yatağını genişlettiği ve ağaçları söküp attığı bir noktayı gösteren belediye başkanı, “Fırtına o kadar şiddetliydi ki manzara tamamen değişti” diye yakınıyor.
2 Ekim’i 3 Ekim 2020’ye bağlayan gece etkili olan Alex Fırtınası, adeta bir “meteorolojik bombaya” dönüştü ve Alpes-Maritimes bölgesindeki Roya, Vésubie ve Tinée vadilerinde yaklaşık bir milyar Avro’luk hasara yol açtı. Breil-sur-Roya’ya yalnızca 24 saat içinde 663 milimetre yağış düştü. Kasaba dış dünyayla bağlantısını kaybetti; üç kişi yaşamını yitirdi. Yalnızca belediyeye ait taşınmazlarda oluşan zarar 25 milyon Avro olarak hesaplandı. Bakanlıklar arası ortak bir kararname ile bölgedeki 55 belediyede “sel ve çamur akıntıları” nedeniyle, kıyı şeridindeki sekiz belediyede ise “dalgaların mekanik darbesi sonucu meydana gelen sel” nedeniyle 7 Ekim’den itibaren “doğal afet durumu” ilan edildi.
Bu karar, sigorta şirketlerini sözleşme kapsamındaki mallara ilişkin tazminatları üç ay içinde ödemesini gerektiriyor. Yaklaşık yirmi yıldır Breil-sur-Roya Belediyesi’nin sigortacısı olan ve daha sonra MAIF ile VYV gruplarına katılan Yerel Yönetimler Karşılıklı Sigorta Şirketi (SMACL), selin yol açtığı zararlar için belediyeye 6 milyon Avro ödedi. Ancak şirket, belediye başkanının yaklaşık 10 milyon Avro tutarında ek zarara yol açtığını belirttiği heyelanların fırtınadan kaynaklandığını kabul etmeyi reddetti. Bunun üzerine Breil-sur-Roya idare mahkemesine başvurdu.
Haziran 2024’te yeni bir darbe geldi: SMACL, sözleşmeyi aniden feshetti. Diğer sigorta şirketleriyle yürütülen görüşmeler sonuçsuz kaldı: Hiç kimse belediye binalarını sigortalamak istemedi. Pek çok belediye aynı sıkıntıları yaşıyor ya da primlerinde ciddi artışlarla karşı karşıya kalıyor. (1) Üstelik bu belediyeler, hasarın belirli bir bölümünü kendilerinin karşılamasını öngören yüksek bir muafiyet yüküyle de karşı karşıya. Bu tutar 2025’ten beri nüfusu iki binin altındaki belediyeler için en fazla 100 bin Avro olsa da belediye yasal sürede risk önleme planını kabul etmez ve bölgede beş yıl içinde üçüncü kez doğal afet ilan edilirse, ödemek zorunda olduğu muafiyet iki katına çıkabiliyor.
Özel İçerik
Bu içerik sadece gazeteye abone olan okuyucular içindir.Yazının devamını okumak için gazetemize abone olmak ister misiniz?
