Avrupa’nın bitmeyen karşılıksız aşkı

SERGE HALIMI ve PIERRE RIMBERT

İran’a ve uluslararası hukuka karşı 28 Şubat günü başlatılan İsrail – ABD saldırısı karşısında Avrupalı liderlerin sergilediği çaresiz telaş, artık savunulamaz hale gelen Amerikan “modeline” uymak üzere yetiştirilmiş yönetici sınıfın yaşadığı bozgunu yansıtıyor. Bu tabloda, Donald Trump’ı kızdırma düşüncesinin yarattığı panik, enerji kıtlığı endişesi, ekonomik kriz saplantısı, ABD’nin yeterli desteği vermemesi durumunda Ukrayna’nın hezimete uğrayacağı korkusu ve nihayet Rusya’nın ticari ve diplomatik olarak yeniden ayağa kalkışının yarattığı baş dönmesi birbirine karışıyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Donald Trump ve İsrailli müttefikinin (veya hamisinin) bütün güç gösterilerine iki aşamalı tepki verdi: Önce boyun eğdiler, sonra da ağlamaya başladılar. Gümrük tarifeleri yoluyla uygulanan baskılar, askeri harcamaları iki katına çıkarma zorunluluğu, İsrail’in Gazze’deki katliamları, Yemen, Lübnan ve İran’ın bombalanması, yabancı liderlerin kaçırılması veya suikasta kurban gitmesinin sıradan bir diplomatik eylem biçimi haline gelmesi, önce yumuşak bir kabulleniş ve ardından “Tamam ama böyle olmaz” tarzında kederli çekincelerle karşılandı. Sadece Avrupa elitlerinin seküler dini haline gelen Ukrayna davasının savunulması ve Grönland’ın işgali yönündeki tehditler, anlamsız mırıltıların ötesine geçen tepkiler yaratabildi.

İsrail – ABD ikilisinin Tahran’a karşı yürüttüğü yasa dışı, mantıksız ve pervasız savaş da o bilindik “iki adımlı dansı” başlattı. Washington’ın öne sürdüğü, İran’ın nükleer programını etkisizleştirmek, ABD’ye yönelik balistik tehdidi ortadan kaldırmak ve İran rejimine muhalefeti desteklemek gibi gerekçeleri kimse ciddiye almadı; İspanya hariç Avrupa’nın büyük ülkeleri itaatkâr bir şekilde saldırganların safını tuttu. Üstelik bu saldırganlar, savaşın yıkıcı ekonomik sonuçlarına katlanacak olan “müttefiklerine” haber verme gereği bile duymamıştı.