ELMAS YAYLA
Türkiye’nin aylık gazetesi Le Monde diplomatique Türkçe, 1 Eylül Dünya Barış Günü’nde İstanbul’da anlamlı bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. Türkiye ve Fransa’dan dış politika alanında uzman gazeteciler, “Gazetecilik Suç Değildir” ana başlığı altında okurla, halkla buluştu. Uluslararası gerilimler, jepolitik kırılmalar, sıcak çatışmaların ve savaşların gölgesinde “gazetecilik, ama nasıl?” sorusuna yanıt aranan etkinlikte Fransa’nın dünya çapında tanınan usta kalemi Serge Halimi “Savaş çığırtkanları: Basın kuruluşları ve gazeteciler” başlıklı konferans verdi.
1 Eylül Dünya Barış Günü’nde Kadıköy Belediyesi Caddebostan Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen etkinlik Le Monde diplomatique gazetesinin 35 ülke ve 27 dilde yayınlanan gazetelerin kapak seçkisinden oluşan “Kapaklardaki Dünya Sergisi’nin açılışıyla başladı. Kadıköy Belediye Başkanı Mesut Kösedağı’nın katılımıyla yapılan açılış sonrası CKM Büyük Salon’da programa geçildi.
Açılış konuşmasını yapan ve konukları selamlayan Kösedağı, Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” sözünün dün olduğu gibi bugün de hala yol göstermeyi sürdürdüğünü belirtti. Kösedağı konuşmasını şöyle sürdürdü;
“Basın, demokrasilerde 4. güç olarak gösterilmekte. Basın özgürlüğü, demokrasinin ve ifade hürriyetinin en önemli unsurlarından. Bu özgürlükler için çalışıp hayatlarını ortaya koyan, savaş dönemlerinde bin bir zorlukla halkın haber alma özgürlüğüne katkı sunan tüm basın emekçilerine teşekkür ediyorum. Bugün burada 1 Eylül’de yaptığımız bu anlamlı etkinliğin barışa katkı sunmasını umuyorum.”
Kösedağı’ndan sonra evsahibi olarak davetlilere seslenen Le Monde diplomatique Türkçe Genel Yayın Yönetmeni Aykut Küçükkaya ise gazetecilerin siyasiler ve sermaye olarak iki güçle aralarına mesafe koymazlarsa onların elinde ‘kukla’ olacaklarının altını çizdi. Küçükkaya, “Ne yazık ki ülkemiz ve dünyamız kukla gazetecilerle dolu. Bu akşam burada, 1 Eylül Dünya Barış Günü’nde hep insanlıktan yana tavır alan meslektaşlarımız size seslenecek. O yüzden hepimiz çok şanslıyız” diye konuştu.
Le Monde diplomatique Yönetim Kurulu Danışmanı Bruno Lombard’ın sinevizyon eşliğinde gazetenin tarihini ve yayın çizgisini anlatırken; Le Monde diplomatique Türkçe Fransa Temsilcisi Gül İlbay da Le Monde diplomatique’in bağımsız gazeteciliğine vurgu yaptı.
‘Savaş döneminde gazetecilik’
Açılış konuşmalarının ardından gazeteci Hazal Ocak’ın moderatörlüğünde “Savaş döneminde gazetecilik” konulu panele geçildi. Panelde Halk TV dış politika yazarı Mustafa Kemal Erdemol, Sözcü TV Dış Haberler Müdürü Burak Tatari ve Le Monde diplomatique Türkçe yazarı Rasıh Reşat konuşmacı olarak yer aldı.
Kıbrıs’ta gazetecilik yapan Reşat, Ada’da son 52 yıldır savaşsız bir ortam olduğunu ama bunun barışın olduğu anlamına gelmediğini belirterek, “Silahlar patlamıyor ama kelimeler patlıyor!” yorumunu yaptı. Buna örnek olarak Türk tarafının 1974’ü Barış Harekatı, Rum tarafının işgal günü olarak tanımlaması, Türk tarafının ‘sınır’, Rum tarafının ‘geçiş kapısı’ demesi gibi farklı terminolojilere işaret eden Reşat, “Bu kelimeler manzumesi gazeteciliği zorlaştırıyor. Şimdilerde bir barış gazeteciliği furyası var. Kelimeler silaha dönüşüyor. Çatışmalı zamanlarda o sözcükleri haberlerinde kullanan gazeteciler ister istemez bir tarafın askeri haline geliyor ironik bir şekilde” dedi.
Gazetecinin tarafsız değil nesnel olmasının önemine işaret eden Erdemol ise, “En iyi savaş muhabirleri, savaş karşıtı olanlardır. Barışı savunan gazeteciler savaş muhabiri olmalı” diye konuştu.
Tatari de savaş zamanlarındaki bilgi kirliliği ve propaganda ortamında yalnızca yalın gerçekleri aktarmanın temel sorumluluk olduğunu vurguladı.
‘Savaş çığırtkanları: Basın kuruluşları ve gazeteciler’
Panelin ardından Fransa’nın dünya çapında tanınan usta kalemi gazeteci-yazar Serge Halimi “Savaş çığırtkanları: Basın kuruluşları ve gazeteciler” başlıklı konferans verdi. Konuşmasında somut örnekler ve rakamlar ışığında dünya basınının savaşları ele alış biçimini irdeleyen Halimi konuşmasını şöyle noktaladı:
“İktidar sahipleri ve ana akım gazeteciler, muhalif ya da sadece eleştirel sesler yükselir yükselmez aynı stratejiye başvuruyorlar: itibarsızlaştırma ya da şeytanlaştırma… Amaç, resmi anlatıya itiraz edenleri sindirmek ve sadakatlerini sorgulamaktır. Savaş gazeteciliği ve saray gazeteciliği karşısında yalnızca kamuoyunun sağduyusuna güvenmek yetmez. İşte bu yüzden buradayız. Hiçbir şeyin gözden kaçmasına izin vermemek, demokrasiye hizmet ettiğini iddia ederken aslında her geçen gün daha da geçersiz, her geçen gün daha da ahlaksız hale gelen bir uluslararası düzeni savunmaktan başka bir şey yapmayan bilgi manipülasyonlarına karşı amansız bir mücadele yürütmek için… Aslında bunu yaparken Batı ile dünyanın geri kalanı arasındaki uçurumu daha da derinleştiriyorlar. Çünkü dünyanın geri kalanı, medya anlatılarımızdaki ikiyüzlülüğün ve manipülasyonların boyutunu artık kavramış durumda.”
Etkinlik konferansı ardından katılımcıların Halimi’ye yönelttiği soru-yanıt kısmıyla sona erdi.
