GÜDÜMLÜ GAZETECİLİK

SERGE HALIMI ve PIERRE RIMBERT

Kral Louis-Philippe ve imparator III. Napolyon döneminde, iktidarın fazla iğneleyici bulduğu yazılar kaleme alan bir gazeteci için Sainte – Pélagie Hapishanesi’nde yatmak onur vesilesiydi; Émile Pouget, Henri Rochefort ve Jules Vallès gibi isimler burada hapis yattı. Emmanuel Macron döneminde ise bir gazeteci, yetkililere kimin hapse atılması, sansürlenmesi ya da “devletin temel çıkarlarına zarar verdiği” ve “kamu düzenine yönelik ciddi tehdit oluşturduğu” gerekçesiyle sınır dışı edilmesi gerektiğini gösterebildiği ölçüde yükseliyor.

Nitekim, bu gerekçelere dayanan İçişleri Bakanı, geçen 29 Temmuz’da, CNews muhabiri, JDNews köşe yazarı ve 2022’de Avrupa Komisyonu tarafından yasaklanan Rusya yanlısı RT France kanalının eski yöneticisi Xenia Fedorova’nın sınır dışı edilmesini emretti. Bu yaptırımı özel kılan ise Macron’un Avrupa yanlısı ve Atlantikçi politikasıyla aynı çizgide duran Le Monde, France Inter, Libération gibi yayın organlarının mayıs ayından bu yana yürüttüğü yoğun basın kampanyasının ardından gelmesi oldu. Sadece Le Monde, 26 Mayıs ile 20 Ağustos 2026 tarihleri arasında “Fransa’daki en etkin Kremlin propagandacısı” hakkında 20 ayrı makale yayımladı; üstelik Fedorova, aşırı sağcı milyarder Vincent Bolloré’ya da yakın bir isimdi. Patrick Cohen ise France Inter radyosundaki sabah yorumunu “artık Fransa’ya düşman bir ülkenin en etkili propagandacısına” ayırdı. (28 Mayıs) Programın sunucuları ise merkez sağın önemli figürlerinden Édouard Philippe’i, Fedorova hakkında sınır dışı kararı talep etmeye ikna etmeye çalışıyordu.

Dört gün sonra yine France Inter’de, bu kez Benjamin Duhamel, İçişleri Bakanı Laurent Nunez’den Rus gazeteciyi sınır dışı etmesini talep etti. (1 Haziran) Önce Mediapart kervana katıldı; ardından da bir yabancının hiç çekinmeden “Fransa’yı ve yöneticilerini kötülemesine” öfkelenen Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütü Genel Sekreteri de devreye girdi. (Le Monde, 6 Haziran) Medyanın taleplerine boyun eğen hükümet, temmuz ayının sonunda, dünyanın yedinci büyük gücünü titreten köşe yazarının sınır dışı edilmesine karar verdi. Le Monde, 31 Temmuz tarihli başyazısında kararı “sağlıklı bir netleşme” ifadeleriyle alkışladı. Ardından Dışişleri Bakanı’nın enformasyon alanındaki yeni doktrinini yayımladı: Kurmay gazeteciliği… Bakan Jean-Noël Barrot, “demokrasinin düşmanları” ve “yıkıcılık profesyonelleri” karşısında, “artık anlamak yetmez: karşılık vermek ve caydırmak gerekir” diyordu. (20 Ağustos)