GÜL İLBAY
Türk yönetmenler Avrupa’da oldukça tanınıyor; ödüller kazanıyor. Fransa’da yaşayan Hüseyin Aydın Gürsoy da son dönemde adından söz ettirmeye başlayan genç yönetmenlerden biri. İlk uzun metrajlı filmi “Une affaire turque – Bir Türk Meselesi” Fransa’da büyük ilgi çekiyor ve önemli yayın kuruluşlarında çok iyi eleştiriler alıyor. Metz’de düzenlenen bir film tartışma etkinliğinde tanışma fırsatı bulduğumuz Gürsoy ile filmleri ve sinema anlayışı üzerine konuştuk.
Sizi bir uzun metrajlı film, üstelik bir gerilim filmi çekmeye yönlendiren süreçten söz eder misiniz?
Ben Türkiye’de, Ordu’da doğdum ve henüz üç yaşında ailemle Fransa’ya göç ettik. Yani yabancı bir kimlikle büyüdüm; bilgisayar mühendisliği okudum ve öğrencilik hayatım süresince Fransa’daki sistemik ırkçılığa tanık oldum. 21 yaşında Fransız vatandaşlığına başvurdum ve başvurum kabul edilince, ismimi değiştirmeye karar verdim; iş arayışımda ırkçılıktan sıyrılmak istiyordum. Bu ikilemi konu alan bir film yazmak ve çekmek istedim. Irkçılığın ne kadar büyük bir psikolojik şiddet yarattığını gösterebilmek için gerilim filmi bir gereklilik oldu. Ayrıca, başkarakter Mathieu / Mustafa’nın içine sürüklendiği ileriye kaçış serüveninin, ritim ve olay akışı açısından bu film türüyle en etkili şekilde anlatılacağı kanaatine vardım.
Sinemaya nasıl ilgi duymaya başladınız? Günümüzde, bu alanda başarılı olmak, bu dünyanın bir parçası değilseniz oldukça zor. Üstelik yabancı kökenlisiniz ve işçi sınıfı çevresinden geliyorsunuz.
Yedi yaşındayken çok geveze bir çocuktum. Bir veli bana tiyatroya yazılmamı önerdi; bana iyi geleceği kanaatindeydi. Yazıldım ve gerçekten çok hoşuma gitti. Küçük defterime hikâyeler yazıyordum; büyüyünce yazar olmak istiyordum. 10 yaşımda doğum günümde aileme bir daktilo aldırdım. O zamanlar bilgisayar imkânlarımızı aşan bir cihazdı. Beni hikâyelerden, tiyatrodan, sinemaya iten kırılma noktası, bir sınırlamadan doğan bir üzüntüydü. Tiyatroda her sene sonu bir gösterimimiz oluyordu ama o zamanlar annemin ve babamın Fransızcası kısıtlıydı. Sergilediğimiz oyunu detaylı şekilde anlamıyorlardı ve Türkiye’deki yakınlarım da tanık olamıyorlardı. Bu beni film çekerek hikâye anlatmaya heveslendirdi. Çünkü Fransızca çekeceğim filmlere Türkçe altyazı yapabilecektim. 15 yaşında başladığım amatör kısa filmlerimin hepsine Türkçe altyazı yapıyor, Türkiye’deki sevdiklerimle paylaşıyordum. Bu kısa filmler sinemanın ne kadar etkili, yaratıcı ve hikâye anlatımında sürükleyici olabileceğini gösterdi. Ayrıca, bilgisayar mühendisliğinin yanı sıra tüm sanat yolculuğumu sinemaya odaklanarak sürdürmek istedim.
Basındaki eleştirileri okudum, film hakkında çok övgü dolu sözler var. Ben de filminizi çok beğendim. İnce düşünülmüş ve filmin her yerine serpiştirilmiş ayrıntıların yanı sıra, son derece güncel ve karmaşık konuları ele alıyorsunuz: Irkçılık ve toplumsal sınıf sorunları… Bana göre, genç ve başarılı Türk avukat Mathieu’nun karşılaştığı sorunlar, sosyal sınıfını değiştirmiş olmasından kaynaklanıyor. Metz’deki gösterimde, özellikle Türk kökenli izleyiciler filmin bu yönüne değinmediler. Daha çok oyuncular aracılığıyla filmin karakterleriyle özdeşleştiler. Siz ne düşünüyorsunuz?
Filmi birçok gösterimde tanıtma, film sonrası söyleşi gerçekleştirme fırsatım oldu. Bu söyleşilere Türk kökenli izleyicilerin katılması, mikrofonu alıp filmin kendilerinde nasıl bir izlenim bıraktığını anlatmaları beni çok mutlu etti. Tabii özellikle bu izleyicilerin ilk defa kendilerinden bahseden bir filme büyük ekranda tanık olmaları muhakkak beraberinde derin bir etki yapmış olacak ki karakterlere ve onların eylem ve duygularına odaklandılar. Bu paylaşımlar, bu söyleşiler beni ayrıca gururlandırdı.
